DoÄŸan Kitap‘tan 2009 yılında son baskısı yayınlanan Andrew Baruch Wachtel‘in Dünya Tarihinde Balkanlar araÅŸtırma türündeki eserinden bahsetmek istiyorum. Tarihi kısa metraj bir film yönetmeni edasıyla okuyucusunu sıkmadan ama bilmesi gerekeni aktarma çabasında faydalı bir kitap okuduÄŸumu ileterek kıssadan yorumumu yapayım.
Çevirisi ile baÅŸarılı bulduÄŸum, objektif ve gerçeklere dayalı bu araÅŸtırma yapıtında coÄŸrafyanın etnik kökenleri, kültürü, tarih sahnesinde yaÅŸadıkları ve yaÅŸattıklarından kronolojik kurguda bahsedilen eserin emsalleri gibi bu coÄŸrafyaya 400 yıl hakim olmuÅŸ Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nu satır aralarında bırakmaması ayrıca takdirimi topladı.
Kitapta bir cümle var ki aslında tüm tarihini özetler nitelikte; “Balkanların kültürel çeÅŸitliliÄŸi bölge sakinlerinin farkına varamayacağı derecede sıradanlaÅŸmış.”
Continue reading ‘Sahaf: Dünya Tarihinde Balkanlar (Andrew Baruch Wachtel)’
Cumhuriyet Kitapları‘ndan 2009 yılında son baskısı yayınlanan Mustafa Balbay‘ın Balkanlar isimli kitap bölge hakkında okuduÄŸum ilk çalışmalardan. Bölgenin coÄŸrafyasına, tarihine, etnik kökenlerine, müziÄŸine, sinemasına ve daha nice karakteristiÄŸine olan merakım adeta bir kan çekmesi gibi…
Kendimden bu kadar çok parça bulmama etnik kökenlerimin bir kolunun da bu coÄŸrafyanın deÄŸiÅŸik bölgelerine dayanmasından kaynaklı olduÄŸunu bildiÄŸimden ÅŸaşırmıyorum ayrıca…
Cumhuriyet gazetesi üyelerinden yazarın Balkanlar’da gerçekleÅŸtirdiÄŸi geziden izlenimlerini paylaÅŸtığı kitabın anlatımı çok kuvvetli olmasa da bilhassa farklı açılardan araÅŸtırmacı bir edada yazılmış olması, genel kültürü coÄŸrafya ve tarih ağırlıklı etnik, ekonomik ve politik çeÅŸnilerle okurun zihin sofrasına sunması hoÅŸuma gitti.
Kitap 90′lı yılların sonuna doÄŸru yapılmış bir gezinin anlatısı olduÄŸundan jeopolitik güncelliÄŸini kaybetmiÅŸ gözükse de Balkanlar’ın yüzyıllardır deÄŸiÅŸmez kaderi ile kitabı arÅŸive kaldırmaya yetmemiÅŸ.
Ãœstat gezgin Evliya Çelebi‘nin 10 cildi bulan 5000 sayfalık gezi notlarından yer yer bu topraklardaki tarihi kent merkezlerine dair yazılara satır arası yer verilmesi kitabın kurgusunu farklı ve güçlü kılmış diye düşünüyorum.
Bulgaristan, Yunanistan, Makedonya, Arnavutluk, Yugoslavya ve Bosna Hersek topraklarında geçen kitaptan aldığım notları da paylaşmak isterim.
Continue reading ‘Sahaf: Balkanlar (Mustafa Balbay)’
Ä°nkılap Kitapevi‘nden 2007 yılında yayınlanan AkdoÄŸan Özkan‘ın Türkiye’de Ölmeden Önce Yapmanız Gereken 101 Åžey uzun bir dönemde keyif alarak okuduÄŸum farklı bir kitap oldu. Her sene yenilenen baskısı bulunan kitabın elimdeki basımı 2008 yılına ait kitap için öncelikle söylenecek birÅŸey varsa o da arka kapağındaki yazılanların hakkını verdiÄŸidir.
101. maddenin söylediÄŸi gibi “Kendi Listeni Hazırla” aslında bu kitabı okurken çoÄŸu kiÅŸinin aklına gelen “Bunlar sadece bana ilham verir. Aslında ben kendi 101 ÅŸeyimi yazmalıyım” sorusuna verilen aynı gerekçeli cevaptı.
Kitap çok başarılı bir şekilde yorumlanarak hazırlanmış ve size çok faydalı bilgileri de sunma kaygısıyla titiz detaylara yer verilmiş ki beni tanıyanların bildiği üzere detaylara fazlasıyla önem ve değer veren biri olarak bu tutumla yazara ve eserine saygım daha da arttı.
Aile, Aşk & Meşk, Beceri, Doğal Olaylar, Eğlence & Şenlik, Ekoloji, Gizem, Kişisel Gelişim, Kuş Gözlem, Kültür, Macera, Sefa, Trekking, Yeme & İçme, Yurttaşlık olmak üzere tam 15 kategoride sınıflandırılmış 101 maddeden altını çizdiklerimi de paylaşmak istiyorum.
Bunların bir kısmını zaten yaptım; kalanlarını ise yakın zamanda planlarıma aldım diyebilirim.
Continue reading ‘Sahaf: Türkiye’de Ölmeden Önce Yapmanız Gereken 101 Åžey’
Daha geçen aylarda Butik Yayıncılık‘tan Türkçe’ye çevrilen Idries Shah‘ın Mevlana ve Gizemli Sufi Bilgelik Hikayeleri adlı kitabını okumuÅŸtum. Bu yazara bir ÅŸans daha vermek adına bu kez DoÄŸan Kitap‘tan 2007 yılında Türkçe çevrisi yapılmış olan Sufi’nin Yolu (The Way of The Sufi) adlı kitabını da okumak istedim.
Kitap hakkında biraz detay vermeden önce yazarın bu kitabıyla da tüm şansını kaybettiğini düşünüyorum.Takvim sayfaları ardındaki hikayelerin dahi daha bir kıssadan hisse sunabildiğini söylemek lazım.
Continue reading ‘Sahaf: Sufinin Yolu (Idries Shah)’
ROTA: GÃœNEYDOÄžU ANADOLU
4. gün
GüneydoÄŸu’nun sıcak sabahlarından birine uyanıyoruz… Rüyalarla dolu huzurlu uyku ardından sabaha aslında horozların aralıklı ötüş nöbetleriyle çoktan baÅŸlamıştım. Bu uyanışlarda demir korkuluklu pencerelerden seher vaktiyle aynı tonlara sahip Midyat’ı seyrettim. Pencereden giren keskin güneÅŸ ışınlarıyla aydınlanan konak odasında belli ki artık uyanma vaktiydi.
Konağın sessiz avlusuna inmeden önce terasa çıkarak çevreyi şöyle bir seyretmenin keyfini tekrarlamak lazım… Sonrasında ise sabah kahvaltısı için tercihimiz akÅŸamki misafirperverliklerinden dolayı tekrar Gelüşke Han oluyor. Sabah bir baÅŸka güzel Midyat sokakları…
Sessizliğin içerisinde birkaç çocuk koşuşturması ve damlarda taklalarıyla raks eden güvercinler gözüme çarpıyor. Han girişinde akşamkini aratmayan sıcakkanlı karşılama ile avludaki bir ağacın gölgesine 10 dk içerisinde sofra kuruluyor.
Continue reading ‘Rota 2005: Midyat - Nusaybin - Mardin’
Baskısı bulunan 15-20 yayınevinden seçimim olan Bilge Kültür Sanat‘tan 2006 yılında yayınlanan Ahmet Rasim‘in Şehir Mektupları okunması gereken 100 eser içerisinde gösteriliyor.
Yazarın Ä°stanbul’a dair hatırlarını ve anılarını 3-4 sayfalık günlükler halinde yayınladığı eserinde bilhassa aÄŸdalı üslubuyla harika bir edebiyat dersi veriyor… Mektupları içerisinde yazarın eskinin Ä°stanbul’undaki hatıralarına o içten ve muhabbetli anlatımıyla seyirci oluyorsunuz.
Yayınevinin aktarımından ve bilhassa eski Türkçe kelimelerin anlamlarını dipnot olarak yayınlamış olmasından çok hoÅŸnut kaldım.Â
Kitapta en hoÅŸuma giden cümlelerden biri olarak  “AÅŸk ve muhabbet su götürür ÅŸeyler deÄŸildir. Ä°nsan bir kere fitili aldımı idare kandili gibi sabaha kadar yanar tutuÅŸur.” ders niteliÄŸinde bir öğüt sanki…
Continue reading ‘Sahaf: Åžehir Mektupları (Ahmet Rasim)’
Yapı Kredi Yayınları‘ndan 2000 yılında Türkçe’ye çevrilen beÄŸenerek takip ettiÄŸim Amin Maalouf‘un Yüzüncü Ad “Baldassare’nin YolculuÄŸu” adlı kitabı üniversite yıllarında yazarın roman türünde okuduÄŸum ilk kitabıdır.
1666 yılında kıyamet kopacağı, Allah’ın 99 adına ilaveten bir yüzüncü adı olduÄŸu ve bunu bilenin O’nun affına nail olacağı söylentisi üzerine bu adın geçtiÄŸi kitabın peÅŸine düşen Baldassare’yi anlatan romanda Ä°stanbul’dan Londra’ya kadar uzanan bir serüven konu alınıyor.
Tarihi olayları kurgulayarak romansallaştıran bir seyahatname tadındaki kitabı okuduğum zamanlarda herşeyi unutup ortaçağda bir gezgin olduğumu düşlüyordum ki kitap size bu ruh halini gerçekten yaşatıyor.
Ä°stanbul’dan Ä°zmir’e, Sakız’dan Cenova’ya, Amsterdam’dan Londra’ya kadar uzanan seyrü seferinizde Konya’da vebanın kıyımına, Ä°zmir’de Sabetay Sevi’nin baÅŸkaldırışına, Ä°ngiltere’de büyük Londra yangınına tanık oluyorsunuz.
Serüven 4 defterden oluşuyor;
Continue reading ‘Sahaf: Yüzüncü Ad (Amin Maalouf)’
Butik Yayıncılık‘tan 2009 yılında Türkçe’ye çevrilen Idries Shah‘ın Mevlana ve Gizemli Sufi Bilgelik Hikayeleri adlı kitabı benim sufizm ve mevlevizm üzerine okuduÄŸum ilk kitap olacaktı. Ä°smine bakılırsa baÅŸlangıç için ciddi potansiyel vaat ediyormuÅŸ gibi gözükse de yanlış bir seçim olduÄŸunu çok geçmeden anladım. Nitekim baÅŸladığımız iÅŸi yarım bırakmak huyumuz olmadığından kitabın tamamını okudum.
Anadolu öğretilerinden çok uzak ve ziyadesiyle doğu felsefesi havasında içi çok dolu olmayan sonu hayretlere düşerecek derinliğe ulaşmaktan bir hayli uzakta hikayelerden ve özensiz çevirisinden dolayı beklentilerin hiçbir boyutunu karşılayacak seviyede olduğunu düşünmüyorum.
Bir insanın anlayışı anlama kapasitesine göre deÄŸiÅŸir. Sufi hikayeleri neredeyse tümüyle o öykülerin nerede, ne zaman ve nasıl iÅŸlediÄŸine baÄŸlıdır. Bu yüzden çoÄŸu insan onlarda ne arıyorsa onu bulur; eÄŸlence, ÅŸaÅŸkınlık ve kinaye…
Kur’an’daki her metnin 7 farklı anlamı olduÄŸu, her metnin okuyucunun ya da dinleyicinin durumuna göre farklı algılanabileceÄŸi söylenir.
“Anlamak” kavramı üzerine bu iki paragraf yanında beÄŸendiÄŸim hikayeleri (az sayıda olduklarından) de paylaÅŸmak istiyorum;
- Cennet YemeÄŸi
- Kumların Öyküsü
- Köpek, Değnek, Sufi
- Canavar ve Sufi
20. yüzyılın en ünlü Sufi yazarı olarak gösterilen Shah’ın daha popüler bir baÅŸka kitabını daha okuyarak bir kez daha ÅŸansımı denemek istiyorum.
Continue reading ‘Sahaf: Gizemli Sufi Bilgelik Hikayeleri (Idries Shah)’
DoÄŸan Kitap‘tan 2003 yılında Türkçe’ye çevrilen Umberto Eco‘nun Baudolino kitabını nihayet bitirdim. Konstantinopolis’in 1204 yılında Haçlılar tarafından iÅŸgalini ve yakılıp yıkılışı ile baÅŸlayan romanın ana kahramanı Baudolino bir gezgindir ve kitap onun aÄŸzından gezip gördüklerini ve başından geçenleri anlatır.
Özensiz çevirisi ile 550 sayfayı bulan kitap kolay okunabilir bir eser deÄŸildi maalesef… Ä°lk bölümlerde geçen Istanbul’un yaÄŸmalanma günlerini anlatan ve bilindik tarihi yarımada bölgelerinde geçtiÄŸinden zihninizde canlandırması kolaylaÅŸan roman sayfalar ilerledikçe bu dinamizmini yitiriyor.
Üçüncü Haçlı Seferi 1189-1192 yılları arasında gerçekleÅŸti. Selahaddin Eyyubi’nin 1187 yılında Kudüs’ü tekrar ele geçirmesi üzerine Alman Ä°mparatoru Friedrich Barbarossa, 100.000 kiÅŸilik bir ordu ile Anadolu’ya girdi. Anadolu Selçuklu Devleti hükümdarı II. Kılıç Arslan bu orduyu imha etti. Bunun üzerine Fransa Kralı II. Philip (Fransa) ve Ä°ngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard Akdeniz yoluyla Akka’ya çıktılar ve ÅŸehri zaptettiler. Ä°ngiltere kralı ise Kudüs’ü geri almada baÅŸarılı olamadı.Ä°ngiltere Kralı rehin alındı ama Ä°ngiltere Kralı para vererek rehin olmaktan kurtuldu.
Bu tarih kesitinden sadece Selahaddin Eyyübi ve Baudolino’nun manevi babası Friedrich yer alıyor…
Continue reading ‘Sahaf: Baudolino (Umberto Eco)’
Bilge Kültür Sanat‘tan yıllar önce çıkmış kitaplığımda bekleyeduran Steven Pressfield‘in SavaÅŸ Dalgaları (Tides of War) kitabı tarihi gerçeklerin romansı bir anlatımı…
Yazarın ilk okuduğum kitabı Ateş Geçitleri (Üç Yüz Ispartalının Öyküsü) hayatımda okuduğum en iyi tarihi roman olma niteliğini sürdürüyor. Pressfield bu romanda size savaşı, dramı ve karakterleri harika üslubu ile doyumsuz yaşatıyor. Elbette kitabın çevirisi ile içindeki harita ve krokiler de canlandırmalarda ciddi katkıları olan malzemeler. 300 filmini seyrettiğimde ciddi bir hayalkırıklığı yaşamıştım ki çizgi romandan uyarlama olduğu için beklentilerimi de o kadar yüksek tutmamıştım.
SavaÅŸ Dalgaları’nda yazar devri bıraktığı yerden devam ettiriyor adeta… M.Ö. 5. yüzyılda Atina ve Isparta topraklarında geçen Alkibiades-Peleponnes savaşı sadece bir tarihi gerçekten öte ciddi sorgulamaların yapıldığı bir anlatımla karşımıza çıkıyor.
Romanın baÅŸ kahramanı Alkibiades‘i anlatımın bir kısmında Roma imparatoru J. Sezar‘la özdeÅŸleÅŸtirdim. Ãœlkesinin topraklarını geniÅŸleten çok zeki ve idealist baÅŸarılı bir kumandan, ülkesi soyluları tarafından idealleri ve hırsı ile tehdit unsuru görülmesi, tiran ilan edilmesi, yok olacağı düşüncesi ile gönderildiÄŸi Sicilya Seferi ve sonrasında hikayeyi özgün hale getiren olaylar…
Continue reading ‘Sahaf: SavaÅŸ Dalgaları (Steven Pressfield)’
son 15 yorum